De Hoge Raad heeft alweer enige tijd geleden duidelijkheid gegeven over de vraag of een werkgever na drie opeenvolgende tijdelijke arbeidsovereenkomsten via een payrollconstructie een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd kan voorkomen.
In de betreffende zaak bleef een taxichauffeur na afloop van het maximaal aantal van drie contracten voor bepaalde tijd in de ketenregeling via een payrollbedrijf werken, terwijl zijn werkzaamheden ongewijzigd bleven.
De kernvraag in deze uitspraak was of sprake was van een echte payrollrelatie, of dat gepoogd werd de ketenregeling te omzeilen en er feitelijk een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd met de oorspronkelijke werkgever was ontstaan.
Wat speelde zich af
De werknemer was gedurende drie jaar op basis van contracten voor bepaalde tijd werkzaam bij hetzelfde taxibedrijf. Kort voor het einde van het derde contract voor bepaalde tijd gaf de werkgever aan geen vast dienstverband te willen aanbieden, maar wel gebruik te willen blijven maken van zijn diensten. De werknemer werd daarom verzocht een aanmeldformulier van een payrollbedrijf te ondertekenen. Het initiatief hiervoor lag volledig bij het taxibedrijf.
Na afloop van het derde contract voor bepaalde tijd bleef de werknemer zonder inhoudelijke wijzigingen zijn werkzaamheden verrichten voor het taxibedrijf, maar formeel in dienst van het payrollbedrijf. In de praktijk bleef het taxibedrijf echter de werkzaamheden aansturen en het contact verzorgen. Na enkele maanden werd de inzet van de werknemer beëindigd.
Juridisch steekspel
Vervolgens ontstond er een juridisch steekspel. De werknemer stelde dat de payrollconstructie uitsluitend was bedoeld om de ketenregeling te omzeilen en dat per direct een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd met het taxibedrijf was ontstaan. Zowel de kantonrechter als het gerechtshof gaven hem gelijk. Volgens het hof vervulde het payrollbedrijf geen zelfstandige werkgeversrol en was er materieel niets veranderd aan de arbeidsrelatie.
Oordeel Hoge Raad
De Hoge Raad liet dit oordeel in stand. Hoewel formeel sprake was van een arbeidsovereenkomst met het payrollbedrijf, was deze constructie volgens de Hoge Raad niet reëel en enkel opgezet om de werknemer de bescherming van de ketenregeling te onthouden. Daardoor moest worden aangenomen dat de werknemer zijn werkzaamheden vanaf 5 september 2014 voortzette op basis van een vierde arbeidsovereenkomst met het taxibedrijf. Gelet op artikel 7:668a BW (oud) betekende dit automatisch een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.
Belang van de uitspraak
Deze uitspraak bevestigt dat bij payrollconstructies niet alleen wordt gekeken naar de contractuele vorm, maar vooral naar de feitelijke uitvoering en het doel van de constructie. Doorslaggevend was onder meer dat:
- het initiatief bij de oorspronkelijke werkgever lag;
- het payrollbedrijf geen echte werkgeversrol had;
- de werknemer onvoldoende was geïnformeerd over de gevolgen van de constructie;
- geen sprake was van een onderbreking of wijziging van de werkzaamheden;
- de werkzaamheden ongewijzigd bleven;
- de constructie uitsluitend was gericht op het ontwijken van de ketenregeling.
Conclusie
De les die uit deze uitspraak van de Hoge Raad kan worden geleerd?
Een payrollconstructie kan het ontstaan van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd niet blokkeren wanneer zij geen zelfstandige betekenis heeft en enkel dient om dwingendrechtelijke arbeidsrechtelijke bescherming te omzeilen. Niet de vorm, maar de feitelijke inhoud van de arbeidsrelatie is bepalend.
Deze uitspraak van Hoge Raad is mede interessant gezien de op handen zijn nieuwe wetgeving met betrekking tot de wijziging van de ketenregeling en de afschaffing van het nulurencontract, zoals verwoord in het wetsvoorstel Wet meer zekerheid flexwerkers. In de volgende blog meer hierover.
Vragen?
Heeft u vragen over contracten voor bepaalde tijd, de ketenregeling of andere arbeidsrechtelijke vraagstukken? Neem gerust contact op met Jolande de Nooij op telefoonnummer 050 700 900 of info@denooijarbeidsrecht.nl