Per 1 januari 2027 lijkt de compensatieregeling voor de transitievergoeding volledig te gaan verdwijnen, oftewel het einde van de compensatie transitievergoeding is in zicht. Werkgevers die na twee jaar arbeidsongeschiktheid tot een beëindiging van de arbeidsovereenkomst met de werknemer willen komen, kunnen de betaalde transitievergoeding naar verwachting dan niet langer terugvragen bij het UWV. Dit gaat dan gelden ongeacht de wijze waarop de arbeidsovereenkomst wordt beëindigd.
In de dagelijkse praktijk wordt na langdurige arbeidsongeschiktheid en de toekenning van een WIA-uitkering, aan de werknemer veelal een vaststellingsovereenkomst (VSO) aangeboden om de arbeidsovereenkomst te beëindigen onder toekenning van de wettelijke transitievergoeding. De verwachting is dat dit per 1 januari 2027 tot de verleden tijd behoort.
Als het afschaffen van de compensatieregeling daadwerkelijk zijn beslag gaat krijgen, dan zal dit in de praktijk dan ook een financiële aderlating betekenen voor zowel werkgevers als werknemers.
Voor welke werkgevers geldt de afschaffing?
In eerste instantie was het de bedoeling om de compensatieregeling alleen af te schaffen voor middelgrote en grote werkgevers. Inmiddels heeft het kabinet besloten een stap verder te gaan; het plan is dat de compensatieregeling per 1 januari 2027 voor alle werkgevers afgeschaft gaat worden, dus ook voor kleine werkgevers. Daarnaast zal naar verwachting ook de compensatieregeling transitievergoeding voor kleine werkgevers die hun onderneming beëindigen vanwege pensionering of overlijden, verdwijnen.
Wat verandert er voor werknemers?
Als het wetsvoorstel er door komt, behouden werknemers ook na 1 januari 2027 hun recht op de wettelijke transitievergoeding van artikel 7:673 BW wanneer hun arbeidsovereenkomst na langdurige arbeidsongeschiktheid (lees: 104 weken ziekte) wordt beëindigd door opzegging van de werkgever na een UWV WERKbedrijf procedure danwel als dit expliciet wordt vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst (VSO). De transitievergoeding zelf zal dus niet verdwijnen.
De praktijk kan echter lastiger worden. Omdat werkgevers de transitievergoeding straks naar verwachting volledig zelf moeten betalen en dragen, zullen werkgevers een kosten / baten afweging (moeten) maken. Werkgevers zullen dan opnieuw moeten afwegen of een beëindiging van de arbeidsovereenkomst nodig en wenselijk is. Tegelijkertijd geeft het kabinet aan dat werkgevers niet wettelijk verplicht worden om slapende dienstverbanden te beëindigen.
Daarmee bestaat de kans dat werkgevers er na 1 januari 2027 voor kiezen het dienstverband slapend te houden. Dit houdt in dat de arbeidsovereenkomst blijft bestaan, maar er na 104 weken ziekte geen loondoorbetalingsverplichting meer zal zijn. De arbeidsovereenkomst wordt daarmee dan een lege huls. Omdat het dienstverband dan niet eindigt, ontvangt de werknemer geen transitievergoeding.
Het kabinet erkent in de nota van wijziging bij het wetsvoorstel tot wijziging van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het beperken van de compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid dat deze ontwikkeling kan optreden.
Procedures opstapel met einde compensatie transitievergoeding?
De verwachting is dat er met de daadwerkelijk invoering van het wetsvoorstel in de toekomst opnieuw procedures zullen gaan volgen over de vraag wanneer een werkgever op grond van goed werkgeverschap moet meewerken aan een beëindiging van het dienstverband na langdurige arbeidsongeschiktheid.
Zowel voor werknemers als voor werkgevers is het dan ook zaak om de wetsvoortstellen in de gaten te houden en tijdig verzuimdossiers te gaan inventariseren en de knopen te gaan tellen.
Alvast een paar tips voor werknemers en werkgevers
- Ga op tijd het gesprek met elkaar aan, nu de compensatieregeling er nog is;
- Laat zowel als werknemer als als werkgever uw juridische positie beoordelen;
- Let op het verwachte overgangsrecht, in lopende verzuimdossiers kan het van groot belang zijn wanneer het opzegverbod wegens ziekte precies eindigt. In sommige gevallen blijft naar verwachting compensatie mogelijk als relevante termijnen vóór 1 januari 2027 zijn verstreken.
- Houd het nieuws over het wetsvoorstel en toekomstige rechtspraak in de gaten, de kans is groot dat rechters zich opnieuw gaan uitlaten over slapende dienstverbanden en goed werkgeverschap.
Conclusie
Als het wetsvoorstel doorgaat, zal er nieuwe onzekerheid ontstaan voor werknemers en werkgevers. Voor werkgevers stijgen de kosten van ontslag na langdurige arbeidsongeschiktheid in dat geval aanzienlijk. Voor werknemers neemt zal het risico dat een dienstverband slapend blijft voortbestaan toe. Het lijkt dan ook een kwestie van tijd voordat de rechter dan opnieuw duidelijkheid moet gaan geven over de grenzen van goed werkgeverschap bij langdurige arbeidsongeschiktheid.
Vragen?
Heeft u vragen over de transitievergoeding, de compensatieregeling of andere arbeidsrechtelijke onderwerpen? Neem gerust vrijblijvend contact op met arbeidsrechtadvocaat Jolande de Nooij via 050 7600 900 of info@denooijarbeidsrecht.nl
De inhoud van deze blog is actueel op de datum van publicatie, maar het recht is voortdurend in beweging. Voor de meest recente juridische inzichten, neem contact op met De Nooij Arbeidsrecht.